کرم ساقه خوار برنج

کرم ساقه خوار برنج
کرم ساقه خوار برنج

مبارزه با کرم ساقه خوار برنج

مقدمه

برنج به عنوان یکی از محصولات عمده غذائی به شمار می آید. ایران باسطح زیر کشت حدود000 /700 هکتار معادل 4/0 درصد از سطح زیر کشت برنج دنیا را به خوداختصاص می دهد بنابراین مدیریت اصولی زراعت برنج از جمله مدیریت مبارزه با آفات و بیماریها بسیار اساسی می باشد .معمولا جدی ترین آفات برنج در سراسر دنیا ساقه خوارها معرفی شدند که از مرحله خزانه تا برداشت بوته های برنج را آلوده می نمایند50 گونه ساقه خوار از خانواده پیرالیده ، نوکتوییده ودیوپسیده به برنج حمله می کنند.رایج ترین ساقه خوارها مربوط به خانواده پیرالیده می باشند.که کرم ساقه خوار نواری برنج به عنوان گونه ای مهم از این خانواده،آفت اصلی برنج در ایران می باشد.که سالیانه خسارت زیادی در شالیزارهای برنج ایجاد می کند .که خسارت زیاد این آفت مصرف بی رویه سموم شیمیایی علیه این آفت را به دنبال داشت .بطوریکه در طی 18 سال اولیه مبارزه برعلیه این آفت در استان مازندران ،درحدود 150000 تن سموم گرانول مصرف گردید.مشکل حاصله در اثر کاربرد بی رویه سموم ،مانند مقاومت حشرات به حشره کشها ،طغیان مجدد آفتها ،مرگ و میر حشرات مفید ،اثرات سوء و زیانبار بروی محیط زیست وغیره بر کسی پوشیده نیست.

بنابراین از مهمترین آفات برنج که سالیانه خسارات هنگفتی را بر جای می گذارد کرم ساقه خوار برنج chilo supperssalis می باشد این آفت حشره ای است که برای اولین بار در سال 1351 در مزارع تنکابن و رامسر طغیان کرد و در مدت کوتاهی با افزایش جمعیت و ایجاد خسارت اقتصادی شدید نظر همگان را جلب نمود.کرم ساقه خوار برنج که به عنوان یکی از خطرناکترین آفات برنج در دنیا به شمار میرود در زمستان به صورت لارو کامل در داخل ساقه های خشک برنج و یا علفهای هرز اطراف مزرعه بسر می برد و در حدود اوایل اردیبهشت هنگامیکه حداقل دمای هوا 10 درجه سانتیگراد باشد شفیره ها در داخل ساقه های باقیمانده برنج سال قبل و یا علفهای هرز مزرعه در اطراف سوراخهای ایجاد شده توسط لاروها تشکیل می گردد. در حدود بیستم اردیبهشت ماه اولین پروانه ها ظاهر می شوند که در اواسط خرداد به حداکثر خود می رسند عمر پروانه ها حداکثر 1 هفته است و در این مدت به طور متوسط 230عدد تخم توسط هر پروانه گذرانده می شود.تفریخ تخمها در دمای حداقل 10 تا 12 درجه سانتیگراد بمدت 5 تا 11 روز بسته به دمای محیط انجام می گیرد این کرم در طول سال 2 تا 3 نسل دارد و از زمان نشاکاری تا هنگام برداشت برنج در مزارع فعالیت زیستی دارد خسارت وارده طی نسلهای دوم و سوم بیشتر است.

2102087

در تمام مناطق برنج کاری استان های گیلان، مازندران، گرگان و همچنین اصفهان وجود دارد. علائم خسارت آفت به دو صورت می باشد: 1-اگر گیاه جوان مورد حمله قرار گیرد ابتدا برگ میانی آن زرد شده و کم کم خشک می شود که اصطلاحاً به آن Dead heart گویند. 2-در صورتی که حمله آفت مصادف با زمان خوشه کردن و گل دادن باشد، دانه در خوشه تشکیل نشده و منجر به خشکی خوشه می گردد که به آن اصطلاحاً White head گویند. مرحله اول خسارت را نسل اول آفت بوجود می آورد. در این مرحله با رشد ساقه های جانبی گیاه در مقابل آفت عکس العمل نشان داده و حتی المقدور از کاهش محصول جلوگیری می شود. در مرحله دوم خسارت گیاه تقریباً در پایان مرحله رویش است و امکان ترمیم خسارت از طریق رشد ساقه های جانبی دیگر وجود ندارد. ساقه های آلوده به آفت در این موقع در اثر وزش باد شکسته و باعث خراب شدن و از بین رفتن ساقه های مجاور می گردند.
علاوه بر برنج در موقع برداشت محصول و هنگامی که ساقه های برنج کاملاً خشک می شود بسیاری از لاروهای آفت از این ساقه های خشک به طرف علفهای هرز حاشیه مزرعه مهاجرت نموده و از آنها تغذیه می نمایند.
امروزه با کرم ساقه خوار برنج به 3 طریق زراعی _شیمیایی و بیولوژیک مبارزه می شود از راههای اساسی برای مبارزه با این آفت ایجاد شبکه مراقبت و پیش آگاهی با استفاده از اطلاعات جوی است که کمتر مورد توجه قرار گرفته است در صورتیکه ثابت شده است مراحل سیکل دگردیسی این آفت همبستگی بالایی را با دما و سایر پارامترهای جوی دارد.در مبارزه بیولوژیک از زنبور تریکوگراما برای پارازیته کردن تخم پروانه ساقه خوار برنج استفاده می شود که نحوه و زمان فعالیت این زنبور نیز تابعی از شرایط جوی بویژه دما می باشد.

بیولوژی آفت

زمستان را به صورد لارو کامل در داخل ساقه های خشک برنج و یا علفهای هرز اطراف مزرعه به سر می برد. در شرایط مساعد وقتی که درجه حرارت به 10 درجه سانتی گراد می رسد لاروهای سن آخر تبدیل به سفیره می شوند. اولین شفیره های حاصل از لاروهای زمستانی در دهة اول اردیبهشت ماه مشاهده شده اند. دورة شفیرگی 10-6 روز سپس حشرات کامل خارج می شوند. اولین پروانه های آفت در شرایط گیلان از حدود 20 اردیبهشت ماه ظاهر می شوند و اوج پرواز آنها در دهة دوم خرداد صورت می گیرد. فعالیت آنها در شب بوده و روزها در سایه و روی برگ و ساقه برنج و علفهای هرز به استراحت می پردازند. پروانه های نر و ماده 24 ساعت پس از خروج جفت گیری و حشره ماده تخمهای خود را به صورت دسته ای روی ساقه و برگ قرار می دهد طول دورة جنینی حدود 11-5 روز می باشد. لاروسن اول پس از تفریخ ابتدا از پارانشیم برگ تغذیه کرده و سپس با ایجاد سوراخی از محل غلاف برگ وارد ساقه می شود. لاروها پس از مدت 37-21 روز که در داخل ساقه برنج تغذیه نمودند سوراخ بزرگی جهت خروج پروانه در ساقه ایجاد می نمایند و سپس به شفیره تبدیل می شوند و هفت روز بعد پروانه های نسل دوم (بهاره) خارج می گردند که این زمان در گیلان مصادف با اواسط تیرماه می باشد. اگر پروانه های این نسل قبل از پایان تیرماه تخم ریزی کرده باشند می توانند نسل دیگری را در شهریور ماه بوجود آورند در غیر اینصورت کلیه لاروهائی که در اوایل مرداد به بعد بوجود می آیند پس از کامل شدن به دیاپوز رفته و زمستان را بدین صورت می گذرانند. بنابراین 3-2 نسل در سال دارند.

عوامل تغییر دهنده جمعیت آفت

دیر کشت نمودن مزرعه در طغیان آفت مؤثر است.

بقایای گیاهی و قطع بوته ها از بالاتر از 7 سانتیمتری باعث افزایش زاد و ولد آفت می شود.

ارقام با سیلیس پایین به آفت حساس می باشند.

برنج هایی که برگ و ساقه طویل دارند ، به تغذیه و خسارت آفت حساستر می باشند. بنابراین، وضعیت گیاه در تغذیه آفت بسیار تعیین کننده است .

مصرف بیش از اندازه کودهای شیمیایی در افزایش جمعیت آفت تأثیر گذار است .

روش های کنترل

کنترل زراعی:

جمع آوری برگ های آلوده در هنگام نشاء

اجرای کشت گیاه دیگر بعد از برداشت برنج

کف بر کردن محصول

جلوگیری از انتقال آفت به انبار

آب تخت نمودن مزرعه بلافاصله بعداز شخم

کندن و سوزاندن علف های هرز حاشیه مزارع

استفاده از ارقام زودرس یا تهیه خزانه زیر پلاستیک

اسنفاده از ارقام مقاوم

کنترل زراعی پائیزه و زمستانه:
درو محصول برنج باید حتی المقدور از پائین و نزدیک طوقه گیاه صورت گیرد تا هر چه ممکن است لارو کمتری در مزرعه باقی بماند.
خوشه های بریده شده را به مدت چند روزی روی زمین در همان مزرعه نگه دارند تا خشک شده و سپس با خرمن کوبهایی که کلش را کاملاً خرد می کنند به صورت کاه گندم در آورند تا هر چه لارو در داخل ساقه مانده له شده و از بین برود.
کاه و کلش باقی مانده در مزرعه را با دقت کامل بسوزانند چون محل زمستان گذرانی حشره است. در این رابطه کشت دوباره مزارع برنج با شبدر برسیم مفید گزارش شده است.
زمین شخم زده را با آب تخت نمایند، این عمل مدتها براز زارعین در زمستان اجباری بود ولی اخیراً پافشاری نمی شود.
علفهای هرز حاشیه مزارع قبل از شال تسبیح، نی، اویار سلام. قیاق، سوروف، خرواش، بندواش، قمیش و… را که پناهگاه لارو در زمستان می باشند کنده و بسوزانند.
از خزانه های برنج همه روزه بازدید کرده تا چنانچه پروانه تخم ریزی کرده باشند برگهای آلوده را چیده و از بین ببرند.
جلوگیری از انتقال نشاء های آلوده به زمین اصلی و همچنین رعایت تناوب زراعی.
رعایت مقررات قرنطینه داخلی، خودداری از حمل و نقل کاه و کلش و نشاء از مناطق آلوده به مناطق غیر آلوده.
کشت واریته های مقاوم به کرم ساقه خوار، در کشور ما واریتة چنپا در مقایسه با آمل ها، خیلی کمتر از این آفت صدمه می بیند. اصولاً واریته های دیررَس مانند آمل بیشتر خسارت می بینند.

شکار پروانه ها با تله نوری

روش استفاده از فرمون جنسی جهت مبارزه با کرم ساقه خوار برنج

جانوران برای برقراری ارتبا ط بین افراد یک گونه ویا با گونه های دیگر از مواد شیمیایی مخصوص استفاده می کنند که به آنها فرمون می گویند.

این مواد غالبا فرار بوده و توسط غده های مخصوصی به خارج ترشح می شوند. pheromone فرمون های جنسی پروانه ساقه خوار برنج chilo suppressalis wik برای اولین بار در سال 1957 ساخته شد(Z)-11-Hexedecenal 1, از فرومون های جنسی سنتتیک می باشد که قدرت جلب کنندگی این آفت را دارد (Z)-13- octadecenenal 2 and (Z)-9-Hexadecenal 3 فرمون های مورد استفاده می باشدکه قدرت جلب کنندگی و شکار حشره را به قدر کافی دارند البته اگر تاریخ مصرف آن گذشته نباشد. تله های فرمونی پروانه ساقه خوار برنج باید از اواخر فروردین ماه به تعداد حداقل یک عدد در هکتار در مزرعه جا گذاری شوند . این تله ها اولین پروانه های ساقه خوار ظاهر شده را شکار کرده.
بهترین وسیله برای نشان دادن شروع فعالیت نسل بهاره می باشند. از طرف دیگر چون هنوز جمعیت پروانه های نر را شکار کرده از این رو در اوایل فصل . وسیله مناسبی برای تعین انبوهی آفت می باشد.روش اختلال در عمل جفت گیری یکی از روش های مبارزه با کرم ساقه خوار برنج روش اختلال در عمل جفت گیری پروانه های نر و با استفاده از ماده فرمونی می باشد. در این روش از ابتدای فصل زراعی هم زمان با نشای برنج با نصب 100 عدد لوله خیزران در هر هکتار به فاصله 10در10 متر . وبا قرار دادن ورق های پلیمریحاوی 4 گرم ماده فرمونی در روی آن ها به میزان 40 گرم فرمون در هر هکتار پخش می نماید.
در این روش بااشباع محیط از مواد فرمونی گیجی و سر در گمی خاصی در رفتار جفت گیری پروانه های نر ظاهر شده پروانه های ماده موجود در مزرعه شانس جفت گیری را از دست داده .
و در نتیجه تخم ها ی فاقد جنین خواهد گذاشت و میزان خسارت نشان داد که این روش موجب اختلال در عمل جفت گیری 98 درصد پروانه های موجود در ظبیعت شده واستفاده از این روش برای کنترل کرم ساقه خوار برنج در مناطقی که تراکم جمعیت آفت خیلی بالا نباشد موفقیت این روش در کاهش خسارت آفت بیشتر می شود.از نصب هر گونه وسیله جلب کننده پروانه ساقه خوار برنج مانند تله های فانوسی در داخل و یا جنب مزارع آزمایشی باید اجتناب نمود . باتوجه به این روش مبارزه . جنبه اقتصادی آن حتما باید مورد توجه قرار گیرد البته اقدامات مفید ونوید بخشی در زمینه ساخت و تولید فرمون جنسی حشره در داخل کشور آغاز شده . که امید می رسد جایگزین مناسبی برای فرمون های وارداتی باشد.

کنترل شیمیایی

طبق تحقیقاتی که در چین بر روی مقاومت کرم ساقه خوار برنج به سموم صورت پذیرفته این آفت به سم کربوفوران تا 1000 برابر و سم کارتاپ تا 61 برابر مقاومت پیدا کرده ولی هنوز نسبتا حساس به chlorpyrifos ، fipronil و permethrin می باشد.

برای کنترل شیمیایی این آفت از سموم زیر استفاده می گردد.

دیازینون G 5% و 30 کیلوگرم در هکتار
کارتاپ G 4% و 30 کیلوگرم در هکتار
فیپرونیل G 0.2%و 20 کیلوگرم در هکتار
فنیتریتیون EC50%و 1.5 لیتر در هکتار
دیازینون EC60%و 1 لیتر در هکتار

لیندین WP25% و50 گرم در 100 متر مربع(خزانه) ، فقط 1 نوبت
دیازینون G 10%و 15 کیلوگرم در هکتار
اولین گرانول پاشی 21 روز بعد از نشاء و دو نوبت بعدی به فاصله 3 هفته تکرار می شود.

مبارزه بیولوژیکی

امروزه زنبورهای پارازیتوئید تخم از جنس تریکوگراما را روز میزبانهای واسط نظیر تخم پروانه بید آرد و تخم پروانه بید غلات در انسکتاریم ها پرورش داده و به تعداد زیاد بر علیه تخم ساقه خوار برنج رها می کنند.

زنبور پارازیتوئیدApanteles sp. از خانواده Braconidae

گونه های متعددی از جنس Trichogramma sp. از قبیل Trichogramma brassicae، Trichogramma japonica پارازیتوئید تخم آفت می باشند. زنبور پارازیتوئید T. maidis را در زمانهای مختلف رها سازی نمودند و نتیجه گرفتند، رها سازی این زنبور مصادف با ظهور نسل دوم کرم ساقه خوار برنج ، کار سازتر از نسل اول بوده و به خوبی می تواند جمعیت آفت را تحت کنترل درآورد. سوسک های خانواده Staphylinidae شکارگر تخم پروانه ها هستند.

پوره ها و حشرات کامل سن شکارچی Andrallus spinidensاز لاروها تغذیه می کنند.

قارچ Beauveria bassiana روی لاروها و شفیره های آفت فعالیت می نماید.

درباره نویسنده

admin

247مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای © 2017 سبوس برنج باصر,سبوس برنج,فروش,خرید,فروش سبوس برنج,خرید سبوس برنج,. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی
بلاگ ریز قالب وبلاگ قالب بلاگفا قالب میهن بلاگ فایل گرافیکی