زيان اقتصادي ناشي از ضايعات برنج

زيان اقتصادي ناشي از ضايعات برنج
ضایغات برنج

زيان اقتصادي ناشي از ضايعات برنج

در 25 سال اخير ، بيشتر توليد كنندگان برنج در كشورهاي در حال توسعه برنامه هايي را براي افزايش توليد برنج تنظيم كرده اند كه منتج به افزايش توليد جهاني شده است و توليد از 252 ميليون تن در 1961 ميلادي به 321 ميليون تن در سال 1973 ميلادي و بيش از 600 ميليون تن در سال 2008 ميلادي شده است.

با استفاده از اين گزارشات مي توان به طور تقريبي ضايعات را به دست آورد. 7 – 2 % برداشت و حمل و نقل ، 5- 1% خشك كردن وتميز كردن ، 6- 2% نگه داري ،8- 2% پاربويل و تبديل و ضايعات كلي از 26-7%تغيير مي كند.بنا بر اين اگر حد اقل ضايعات 7% باشد و آن را بتوان به 2% كاهش داد ، در اين صورت 5% توليد برنج جهان يا 15 ميليون تن را مي توان به طور سالانه ذخيره كرد.اگر اين مسئله را در سطح كشورها در نظر بگيريم مثلا كشوري همچون بنگلادش كه سالانه 20 ميليون تن توليد شلتوك دارد ، اين ميزان مي تواند 300 ميليون دلار ارزش داشته باشد. اين تنها مثالي بود تا ميزان مشكلات صنعت برنج پس از برداشت را روشن كند. در چند سال اخير كارهاي زيادي در اين زمينه صورت پذيرفته است. (8)

100× ( وزن برنج قهوه اي ورودي ( گرم)) ÷ ( وزن برنج سالم خروجي (گرم)) = برنج سالم به دست آمده%

ضايعات در تبديل و نحوه كاهش آن:

در زمان تبديل شلتوك به برنج ميزان ضايعات بين 5 تا 15 درصد متغير است. با توجه به سطح 630000 هكتار كشت برنج كشور و با متوسط توليد 4 تن شلتوك در هر هكتار ، ميزان ضايعات با حد اقل 5 درصد در حدود 12600 تن شلتوك مي گردد كه با احتساب هر كيلو 8000 ريال (در سال 88 ) ارزش مالي آن8/100 ميليارد ريال خواهد بود.(2)

جدول 2) مراحل پس از برداشت و نوع ضايعات متحمل در آن(6)

 

عمليات

ضايعات پيش بيني شده

برداشت

خرد شدن دانه ،

تاخير در برداشت و ريزش دانه ،

ترك خوردن

ماندن در مزرعه

زرد شدن ،

بد رنگ شدن

خرمنكوبي

ريزش دانه ها ، صدمات مكانيكي

خشك كردن در مزرعه(خشك كردن با آفتاب)

بد رنگي ،

ترك خوردن دانه ها

دانه خيس شده

بد رنگي ، جوانه زني

خشك كردن با خشك كن

خشك شدن زياد از حد ،

خشك شدن غير يكنواخت

انبارداري شلتوك

صدمات آفات ،

جذب رطوبت ، بد رنگي

عمليات تبديل

درجه تبديل زيادتر از حد معمول ،

خرد شدن دانه

انبارداري

دوره انبارماني كوتاه ،

صدمات آفات و حشرات

نتيجه گيري و پيشنهادات :

قديمي بودن فناوريهاي مورد استفاده ، فرسودگي كارخانه ها و مستهلك بودن ماشينهاي مورد استفاده در آنها ، عدم استاندارد بودن ماشينها و قطعات مصرفي ، عدم آموزش كارخانه داران و عوامل فني كارخانه هاي برنج كوبي از جمله مشكلاتي است كه در راستاي كاهش ضايعات بايد مورد توجه قرار گيرند. نظارت جدي برعملكرد كمباينها و كارخانه هاي برنج كوبي ، اطلاع رساني و آشنا ساختن كشاورزان و كارخانه داران نسبت به اثرات عوامل سوء طبيعي در داخل مزرعه از جمله راهكارهايي است كه مي تواند در كاهش ضايعات برنج مؤثر باشند.(3)

در كارخانجات مدرن براي تبديل شلتوك به برنج سفيد دستگاههاي متنوع و با كار اختصاصي ساخته و نصب شده است و اين در حالي است كه كارخانجات ما اكثرا داراي سيستمهاي قديمي مي باشندكه سالهاست از دور خارج شده اند0بدون شك رعايت دستورالعمل هاي فني و توصيه هاي كارشناسي محققين و مروجين برنج در امور كاشت ، داشت و برداشت و پس از برداشت ، از راههاي اصلي جهت دستيابي به افزايش عملكرد در واحد سطح و نيز كاهش ميزان ضايعات مي باشند.(5,6)

با توجه به حجم بالاي ضايعات برنج در استان گيلان و نيز با توجه به بررسي هاي صورت گرفته در كارخانه هاي برنج كوبي و ماشينها و سيستمهاي به كار گرفته شده در آنها و نيز با عنايت به ميزان بالاي سرمايه گذاري هاي صورت گرفته در اين صنعت به نظر مي رسد كه بايد توجه مسئولان امر به اين بخش و نيز مشكلات مربوط به برداشت و خرمنكوبي برنج بيش از پيش معطوف گردد.

در اين رابطه انجام موارد زير براي اصلاح وضع موجود ضروري به نظر مي رسد:

1- نظارت جدي بر عملكرد كمباينها كه براي انجام عمل برداشت و خرمنكوبي وارد استان گيلان مي شوند. يكي از مهمترين عوامل بروز شكست در دانه برنج عملكرد بر ماشين در مرحله خرمنكوبي مي باشد.بروز ضايعات نهان در دانه ، در مرحله ي خرمنكوبي سرانجام در مرحله تبديل ظاهر شده و مي تواند باعث اختلافات و مسايل حقوقي بسياري شود.

2- از جمله مواردي كه تا كنون كمتر به آن توجه شده است. بروز ضايعات كيفي تا مرحله ي برداشت در داخل مزرعه بر دانه برنج مي باشد.ازآنجا كه ظهور ترك در دانه ، در نهايت به صورت دانه شكسته در مرحله ي تبديل در كارخانه هاي برنجكوبي خود را نمايان مي سازد و نيز با توجه به اين واقعيت كه ترك در دانه در اثر بروز تنشهاي حرارتي و رطوبتي ظاهر مي شود ، بررسي شرايط آب و هوايي و مسايل رخ داده در مزرعه به جهت تعيين كيفيت دانه و ميزان ترك به وجود آمده در آن ، از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد. اطلاع رساني و آشنا ساختن كشاورزان و كارخانه داران نسبت به اين مسايل ميتواند در حل برخي از مسايل و اختلافات به وجود آمده مؤثر باشد.

3- نقش آموزش صاحبان كارخانه هاي برنجكوبي و كاركنان فني آنها در استفاده بهينه و اصولي از ماشينها و دستگاههاي موجود در كارخانه ها بسيار مهم بوده و در اين زمينه مي بايست دانشگاهها و مراكز ترويجي در دستگاههاي اجرايي به فعاليت بيشتري بپردازند.

4- كمبود تحقيقات كاربردي در زمينه كاهش ضايعات برنج همواره از مسايل و مشكلات مناطق برنج خيز كشور بوده است. با توجه به حجم بالاي زيان وارده بر زارعين برنج كار ، جا دارد مسئولين محترم سازمان مديريت و برنامه ريزي به تحقيقات در اين زمينه بهاي لازم را داده و سرمايه گذاريهاي مربوطه را براي اجراي طرحهاي كاربردي با هدف كاهش ضايعات برنج انجام دهند به افزايش ميزان سرمايه گذاري در اين بخش سود قابل ملاحظه اي براي جامعه بهمراه دارد.

5- نداشتن استاندارد ملي براي ماشينهاي برنجكوبي ساخته شده در كشور از بزرگترين معضلات پيش روي كارخانه داران مي باشد. عدم استفاده از قطعات و لوازم استاندارد علاوه بر اينكه در افزايش هزينه هاي تبديل مؤثر است ، مي تواند در بروز شكست در دانه برنج نيز تاء ثير گذار باشد.

6- تراكم كاري ، بلافاصله بعد از برداشت محصول برنج و در فصل پاييز در كارخانه هاي برنجكوبي ، متاءسفانه موجب كم دقتي در تبديل شلتوك به برنج سفيد و به ويژه در مرحله ي خشك كردن مي شود. اين مسئله عامل بسيار مهمي در ايجاد ضايعات كيفي مي باشد لذا جا دارد دستگاههاي اجرايي مربوطه در اين زمينه توجه و نظارت لازم را به عمل آورند.
منبع
guilan.irib.ir

برچسب :

درباره نویسنده

admin

247مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای © 2017 سبوس برنج باصر,سبوس برنج,فروش,خرید,فروش سبوس برنج,خرید سبوس برنج,. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی
بلاگ ریز قالب وبلاگ قالب بلاگفا قالب میهن بلاگ فایل گرافیکی