ضايعات ناشي از عدم كاربرد صحيح ماشين آلات در برنجکاری

ضايعات ناشي از عدم كاربرد صحيح ماشين آلات در برنجکاری
ماشین آلات

ضايعات ناشي از عدم كاربرد صحيح ماشين آلات در برنجکاری

عدم آموزش كافي برنج كاران و دارندگان ماشين آلات در نحوه نگهداري و استفاده صحيح از ماشين آلات كشاورزي (تيلر ، تراكتور ، خرمنـكوب تيلري و تراكتوري ، كمباين ، درو گر و موتور پمپ و غيره ) عامل مهم ديگري از ضايعات وارده از طريق عدم شناخت و استفاده صحيح از ماشين آلات كشاورزي مي باشد.

يكي از مسايل مهم در چرخه ي توليد كشاورزي مسايل پس از برداشت آن است. گزارشهاي غيررسمي حاكي از ضايعات بالاي محصولات كشاورزي در مرحله ي پس از برداشت مي باشد كه در مورد توليد برنج و مسايل ضايعات آن در هنگام درو تا مصرف ، مسئله بسيار نگران كننده است زيرا قسمت عمده اي از توليد برنج طي مراحل عملياتي درو و بعد از آن از چرخه ي توليد حذف شده و به دست مصرف كننده نمي رسد. با توجه به اينكه برنج محصول عمده استانهاي شمالي كشور بوده و از طرف ديگر به عنوان يك كالاي استراتژيك و سياسي محسوب مي شود ، خود كفايي در اين زمينه بايد مد نظر قرار گيرد.

از تلفات و ضايعاتي كه در توليد برنج در مراحل مختلف پيش مي آيد مانند: ريزش دانه در مرحله ي درو ، شكست و يا اتلاف شلتوك در مرحله ي خرمنكوبي ، مراحل حمل و نقل و انبار داري شلتوك ، مرحله خشك كردن ، تبديل شلتوك به برنج سفيد و يا مرحله ي انبارداري برنج سفيد قبل از مصرف و … آمار دقيقي در كشور موجود نمي باشد.

با توجه به واقعيتها و همچنين آمار غير رسمي مي توان حدود ضايعات وزني و كيفي محصول را بين 30 تا 35 درصد وزن شلتوك توليدي فرض كرد. اين در حالي است كه در كشورهاي توليد كننده برنج كه داراي مديريت و فناوري توليد مناسبي هستند ، اين مقدار به حدود 15 تا 20 درصد مي رسد. درو با دست هزينه ي كارگري بالايي دارد ، به همين دليل دروگر متصل به تيلر رواج يافت. لازم به ذكر است كه در درو مكانيزه ضايعات ريزش دانه بالا مي رود ولي در كل به دليل پايين آمدن هزينه ، زمان وسهولت برداشت اين عمل مقرون به صرفه خواهد بود.

در قسمت برداشت و خرمنكوبي ها در مرحله ي متوسطي قرار داريم در حالي كه كشورهايي كه توليد اقتصادي دارند ، براي كاهش هزينه به كمباين برنج روی آورده اند و مسايل و مشكلات استفاده از چنين دستگاههايي را برطرف نموده اند. مرحله خيلي مهم ، مبحث خرمنكوبي و جدا كردن شلتوك از شالي است. از زمان رواج خرمنكوب هاي مخصوص برنج (T-30 و T-25) كار خرمنكوبي راحتتر شده است. پس از عمليات خرمنكوبي شلتوك را بايد در كيسه و انبار مناسب نگه داشت.(2,6)

عوامل حين تبديل :

اگر چه همان گونه كه اشاره شد در مراحل قبل از برداشت نيز ضايعات برنج به شكلهاي مختلفي وجود دارد اما بر آوردهاي علمي و مبتني بر آزمون ، بيشتر در مراحل برداشت و پس از آن انجام گرفته و اطلاعات و ضرايب بنيادين لازم براي محاسبه ضايعات در اين بخش بيشتر تهيه شده است. همچنين بايد توجه داشت كه عمده ضايعات كيفي اگر چه ممكن است ريشه در عوامل درون مزرعه داشته باشد اما در مرحله ي تبديل شلتوك به برنج سفيد و در كار خانه هاي برنج كوبي خود را نشان مي دهد لذا آنچه در ادامه بيشتر مورد توجه قرار گرفته است ، محاسبه ي ضايعات تبديل مي باشد.

در مورد مسايل تبديل عوامل متعددي دخيل هستند ، اول بايد هدف توليد معلوم گردد و بعد مقايسه اي بين كشورهاي پيشرو و كشور ما انجام شود و دلايل عقب افتادگي و يا خارج شدن از سير پيشرفت معلوم شود
مقايسه اي بين ماشين آلات موجود:

هدف از فرآيند تبديل ، تهيه برنج سفيد از شلتوك مي باشد. براي اين كار شلتوك پس از عبور از درون چند ماشين مختلف و انجام عمليات مختلف فيزيكي و مكانيكي بر روي آن سفيد مي شود. در هر يك از اعمال مكانيكي وارد بر شلتوك ، دانه به صورتهاي مختلف تحت تاء ثير يك يا چند نيرو قرار مي گيرد. با تمام دقتهاي صورت گرفته باز هم شكست دانه برنج در فرآيند تبديل اجتناب نا پذير بوده و درصدي ازدانه ها به صورت شكسته از سيستم تبديل خارج مي شود.

تكنولوژي كارگاههاي شالي كوبي كشور ايران كه به بيش از پنجاه سال قبل بر مي گردد ، براي ارقام گروه برنج چمپا به عنوان رقم غالب آن زمان ، تكنولوژي مناسب محسوب مي شده است ولي با تغيير ارقام برنج در سالهاي بعد وغالب شدن كشت ارقام دانه بلند اينديكا در سطح كشور ، تغيير تكنولوژي در صنعت شالي كوبي ضروري بوده است كه اين امر تا كنون اتفاق نيفتاده است.(1,3)

در سال 1970 كه در كره جنوبي سطح ارقام زير كشت دانه بلند اينديكا به عنوان واريته جديد با عملكرد بالا افزايش يافت ، عرضه انواع سفيد كن شالي با راندمان سفيدكني بالا ، براي واحدهاي شالي كوبي بزرگ ضروري شدند.از طرفي نيز سفيدكنهاي مالشي هوا خنك كه در واحدهاي كوچك سنتي كار تبديل شلتوك به برنج سفيد را انجام مي دادند به طور وسيعي توسعه پيدا كردند. از سال 1980 بهبود تكنولوژي پس از برداشت برنج يكي از دستاوردهاي مهم در دنيا بود. (1)

به طور كلي عوامل مؤثر بر شكست برنج را مي توان به دو دسته عوامل پيش از تبديل و عوامل حين تبديل تقسيم نمود.

عواملي كه در حين تبديل باعث شكست دانه مي شوند عبارتند از:

1- نحوه خشك كردن

2- عملكرد ماشين در مرحله ي پوست كندن

3- عملكرد ماشين در مرحله ي سفيد كردن

4- نحوه كار ماشين درجه بند و ساير عوامل (3)

نحوه خشك كردن:

عموم محققين برنج معتقدند كه در مرحله ي خشك كني و به ويژه با خشك كنهاي بستر افقي رايج در ايران درصد آسيب ديدگي برنج افزايش مي يابد ، زيرا در مرحله ي خشك كردن ، عمليات كاهش رطوبت به طور مصنوعي صورت مي گيرد. در عمليات خشك كردن شلتوك وضعيت ما به صورت ابتدايي است.

لازم به ذكر است كه براي توليد مناسب ، فن آوري هاي به كار گرفته شده بايد متناسب با هم باشند. اكنون در دنيا براي خشك كردن مناسب شلتوك از خشك كنهاي پيشرفته كه با برنامه ي رايانه اي كنترل مي شود ، استفاده مي گردد. اين خشك كنها مجهز به سنسورهايي هستند كه با توجه به برنامه ريزي آنها شلتوك را در زمان و دماي مناسب تا رطوبت مطلوب تبديل ، خشك مي كنند.از اين رو جذب و دفع رطوبت در اين مرحله نيز ممكن است به دانه ها آسيب برساند. بررسي ها نشان داده است كه استفاده از خشك كنهاي گردش مجدد در مناطق شمالي كشور تا حدود زيادي مي تواند بر كيفيت تبديل شلتوك تاء ثير مثبت داشته باشد.كنترل دما ورطوبت در اين خشك كنها راحتتر صورت مي گيرد و به نظر مي رسد استفاده از آن براي كارخانه داران كشور آسان تر باشد. (3,4,6)

خشك كردن شالي در خشك كنهاي بستر خوابيده مي بايست از درجه حرارت كم (حدود 37 درجه سانتي گراد) شروع و پس از گذشت مدتي با درجه حرارت 42 درجه سانتي گراد خشك شود تا از بروز تنشها ي حرارتي به ويژه ترك در دانه جلوگيري شود. پيشنهاد مي شود حد اكثر ارتفاع شلتوك در داخل خشك كنهاي بستر خوابيده cm50 باشد.(5)
منبع
guilan.irib.ir

درباره نویسنده

admin

247مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای © 2017 سبوس برنج باصر,سبوس برنج,فروش,خرید,فروش سبوس برنج,خرید سبوس برنج,. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی
بلاگ ریز قالب وبلاگ قالب بلاگفا قالب میهن بلاگ فایل گرافیکی