امپریالیسم برنج

 امپریالیسم برنج
 امپریالیسم برنج

امپریالیسم برنج

غذا نیاز ضروری انسان است. همه‌ی فرهنگ‌ها در استمرار کشاورزی برای تولید غذا مشارکت داشته‌اند و تولید غذا جز فرهنگ است. بذر مورد استفاده در زراعت، محصول توسعه‌ی هزار ساله‌ی فرهنگ است. بیشتر از این توسعه‌ی هزار ساله‌ی تولیدات غذایی در مناطقی اتفاق افتاده است که اکنون در حاشیه اقتصاد جهان سرمایه‌داری قرار دارند. با وجود

این، در سال‌های اخیر، مؤسسه‌های کشت و صنعت کشورهای ثروتمند سعی کرده‌اند تا امتیاز انواع مختلف محصولات غذایی، مانند دانه‌های اساسی را به دست آورند و سپس حق بهره‌برداری از این دانه‌های متنوع را انحصاری کنند و دیگران را به شرکت‌های خود وابسته کنند. از زمانی که این گونه فعالیت‌ها آغاز شد، دخالت کشورهای ثروتمند در کشت محصولاتی مثل برنج که بیشتر مردم جهان برای ادامه حیات به آن نیازمندند، برای افراد کم‌درآمد جهان فاجعه‌آمیز شد.

در سال 1990، اداره ثبت اختراعات آمریکا، نام‌هایی بازرگانی برای گونه‌های برنج پیوندی ثبت کرد و توسط شرکت رایس تک در آلوین تگزاس گسترش یافت. اداره‌ی ثبت اختراعات، حمایت انحصاری تعداد کمی از این گونه‌ای برنج را در سپتامبر 1997 تضمین کرد.
مخالفت‌های صورت گرفته، جنبه‌های قانونی انحصاری کردن بعضی از گونه‌های برنج را به چالش کشاند؛ به ویژه سؤال این بود که این انحصارات، نسبت به گونه‌های سنتی تا چه حد اعمال می‌شود؟ در ژوئن سال 2000، وزیر کشاورزی و توسعه‌ی صادرات مواد غذایی کنسرو شده‌ی هند درخواست کرد که اداره‌ی کل ثبت اختراعات، اعتبار قانونی انحصار گونه‌ها و دانه‌های برنج باسماتی را دوباره بررسی کند.
اداره ثبت اختراعات با اصلاح حمایت انحصاری اولیه خود به این درخواست جواب داد. این امر تفسیرهای متناقضی در پی داشت. تیتر تعدادی از رسانه‌های گروهی، این نتیجه را «پیروزی» یا «پیروزی نسبی» برای رایس تک نامیدند.
هوستون کرونیکل گزارش داد: «اداره‌ی ثبت اختراعات، ادعاهای زیادی را در مورد حمایت امتیاز انحصاری رد کرد، هر چند که رایس تک خودش مطالبات دیگر را پس گرفت». رایس تک گفت که این یک نتیجه‌ی خوب بود، زیرا اداره‌ی ثبت اختراعات، از سه گونه برنج باسماتی هیبریدی توسط رایس تک حمایت کرد. این کار به رایس تک اجازه داد تا تولید برنج خودش (کاسماتی) را با حمایت انحصاری وارد بازار کند.
اما چند روز قبل از زارش هوستون کرونیکل، مرکز تحقیقات علوم، تکنولوژی و محیط زیست (RFSTE) ـ که حکومت هند را مجبورکرد تا با اداره‌ی ثبت درگیر شود ـ اطلاعیه‌ای رسمی با این عنوان صادر کرد: «رایس تک در نبرد باسماتی شکست می‌خورد». اطلاعیه‌ی رسمی آشکار کرد که تصمیات اداره ثبت اختراعات برای رد ادعاهای انحصاری و مشخص کردن گونه‌های برنج اصلاح شده توسط رایس تک در استفاده‌ی انحصاری خود، یک پیروزی برای RFSTE بود نه برای رایس تک؛ زیرا تصمیمات اداره‌ی ثبت اختراعات، رایس تک را وادار کرد تا عنوان تقاضای انحصاری خودش را از «دانه‌ها و گونه‌های برنج باسماتی» عمومی به «گونه‌های برنج 867 Bas، RTIIV و 21 RTII» خاص تعییر دهد. این امر امکان استفاده از برنج باسماتی جدید بر ضد برنج باسماتی قدیمی را از بین برد و با عدم تغییر در شرایط صدور برنج باسماتی از هند، وضع موجود اقتصادی برنج قدیمی باسماتی را تضمین کرد.
هوستون کرونیکل به نقل از وزیر تجارت و صنعت دولت هند اعلام کرد: تصمیمات … پیروزی را نشان می‌دهند». فاینشنال تایمز ادعا کرد: «رایس تک هفته گذشته موفق شد امتیاز سه گونه‌ی برنج را به دست آورد، اما این موفقیت محدود است». یک روز بعد نیویورک تایمز اعلام کرد: «RFSTE کاهش امتیاز انحصاری را به عنوان موفقیت قابل ملاحظه تلقی کرد»، اما نوشت که «دانشمندان از جمله دکتر «اس.ای. صدیق» از کمیسیون تحقیقات کشاورزی هند، درباره‌ی توانایی هند برای جلوگیری از بهره‌برداری غیرمجاز دانه‌های باسماتی قدیمی و مطمئن نیست».
همچنین هوستون کرونیکل به نقل از «بروک هایکز» سخنگوی رایس تک، اعلام کرد: «ما ده سال وقت گذاشتیم تا دانه‌های برنج را اصلاح کنیم، این چیزی نیست که ما آن را در آخر هفته از خود ساخته باشیم». آنچه را که هایکز عدم توجه به توسعه گونه‌های برنج در 10 سال نامید، در مقایسه با صدها یا حتی هزاران سالی که کشاورزان برنج هند برای توسعه گونه‌های برنج باسماتی خود صرف کرده‌اند، همانند یک کار آخر هفته است.

صنعت برنج آمریکا
برای قرار دادن بحث رایس تک در متن، ضروری است تاریخ چند ساله اخیر صنعت برنج را در آمریکا بررسی کنیم. در سال 1994، صنعت برنج آمریکا، منابع لابی و معامله‌ی خودش را عمدتاً برای پاسخ به نیازهای اقتصادی، به شکل اتحادیه برنج آمریکا درآورد. این اتحادیه در هوستون، واشنگتن و ناحیه‌ی کلمبیا تأسیس شد و ادعا کرد که اعضای آن 80% مزارع برنج آمریکا و 98% ظرفیت تولید را دارا هستند. در سال‌های 1980 و 1990، تولید برنج آمریکا به خاطر افزایش رقابت بین‌المللی، لطمه‌ی شدیدی خورد. هوستون کرونیکل گزارش داد: «صنعت [برنج آمریکا] سال‌ها با رقابت خارجی، قیمت پایین و از دست دادن بازارهایی مثل عراق و ایران مبارزه کرده است». تگزاس مقام پنجم را در مزارع برنج آمریکا دارد. مجموع مزارع زیر کشت برنج آن از حدود 000/600 در سال‌های آخر دهه هشتاد، به کمی بیشتر از 000/200 جریب در سال 1994 کاهش یافت. کارهای آسیاب کردن برنج هم لطمه دید، شرکت آنکل بنز، کارخانه برنج هوستون را به منظور افزایش تولید مزرعه جدید خود در می‌سی‌سی‌پی تا پایان سال 1988 تعطیل کرده بود. کارخانه هوستون حدود پنجاه سال فعالیت کرده بود، صد نفر کارگر داشت، ولی تا افزایش تقاضای برای برنج طعم‌دار، برنج سفید ساده تولید کرده بود.
واردات برنج خارجی، به طور چشمگیری جای خود را در رژیم غذایی آمریکا پیدا کرده است و مصرف‌کنندگان، انواع جدید این برنج‌ها را انتخاب می‌کنند. رقابت با بازار بین‌المللی برنج، صنعت برنج آمریکا را مجبور کرد به طور خیلی مؤثر فعالیت کند. در سال 1995، «حکیم اولاجون»، ستاره‌ی بسکتبال، یک قرارداد تبلیغاتی با آنکل بنز را امضا کرد. این بازیکن معروف به واشنگتن پست گفت: «این ارتباط با مارک‌های آنکل بنز، یم نقطه‌ی عطف در شغلم بود، چون که با تبلیغ برنج آنکل بنز در نیجریه، اکنون من شانس کار کردن با این شرکت برجسته را به دست آورده‌ام». واشنگتن پست پیش‌بینی کرد که تبلیغات اولاجون به دو دلیل، برنامه روابط عمومی آنکل بنز را گسترش خواهد داد: «آگهی‌دهندگان می‌گویند: «جاذبه‌ی اولاجون شامل صدای لطیف، لحن فصیح و وجدان اجتماعی او می‌شود».
علی‌رغم کاهش مزارع زیر کشت برنج آمریکا از دهه‌ی هشتاد، مصرف برنج افزایش یافته است. سرانه‌ی مصرف از 10 پوند در سال 1985 به حدود 27 پوند در حال حاضر افزایش یافته است. مصرف آمریکا در حال افزایش است و استفاده از برنج قدیمی، در حال حاضر در مقایسه با برنج معطر شده‌ی وارداتی مثل باسماتی کاهش یافته است. شرکت‌هایی نظیر رایس تک به سرمایه‌گذاری در این بخش از بازار برنج پرداخته‌اند. بنابراین، درسی که از تأثیرات رقابت بین‌المللی افزایش یافته یاد گرفتند، این بود که شرکت‌های آمریکایی به کنترل هر چه بیشتر بازار نیاز دارند تا تولید آنها در آینده دچار ضرر و زیان نشود.
تکامل نهادهای کنترل اقتصادی بین‌المللی، مثل تشکیل سازمان تجارت جهانی (WTO)، جایگاهی برای شرکت‌هایی آمریکایی نظیر رایس تک فراهم کرد تا سهم بازر را در مواجهه با واردات خارجی ارزان تضمین کند. این نهادهای بین‌المللی، موضع آمریکا را در دفاع از قانون کپی رایت و حمایت انحصاری قبول می‌کنند و آن را گسترش می‌دهند.

سازمان تجارت جهانی وارد دعوا می‌شود
سازمان مالکیت معنوی جهانی (WIPO) وابسته به سازمان ملل متحد، محلی برای مذاکره در مورد امتیاز بهره‌برداری انحصاری در سطح جهانی بود. بنابراین، تشکیل سازمان تجارت جهانی (WTO) در سال 1995، جایگاه حقوق مالکیت معنوی را به منافع شخصی بیشتر و مناسب‌تر تغییر داد.
سازمان ملل متحد، جایگاه خود را به عنوان فراخوان عمومی برای مذاکرات بین‌المللی در مورد حقوق مالکیت معنوی به دلایل مختلف از دست داد: در ابتدا بازوی اجرایی این سازمان (دیوان بین‌المللی دادگستری) هرگز به اختلاف نظرات درباره‌ی حمایت مالکیت معنوی توجه نکرد. دوم، به دلیل افزایش اعضا، رسیدن به توافق عمومی، به ویژه بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه مشکل شد. سوم، چون سازمان مالکیت معنوی زیر نظر مستقیم سازمان ملل است، در نتیجه در مقابل خواسته‌های کشورهای در حال توسعه برای تهدید منافع کشورهای ثروتمند سرمایه‌دار خیلی انعطاف‌پذیر شده بود. در سال 1984، آمریکا از مؤسسه تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در واکنش به ابتکار عمل کشورهای در حال توسعه برای تضمین مالکیت معنوی خودشان خارج شد. چهارم، شرکت‌های آمریکایی و حکومت آمریکا برای انحصار مالکیت معنوی به طور یک جانبه فعالیت می‌کردند و از حقوق خودشان برای به دست آوردن مالکیت حمایت می‌کردند.
پیمان سازمان تجارت جهانی در مورد ابعاد حقوق مالکیت معنوی (TRIPS)، رابطه‌ای بین تجارت بین‌المللی و مالکیت معنوی ایجاد کرد که بیشتر منابع شرکت‌های آمریکایی را تأمین می‌کرد. نیویورک تایمز گزارش داد که معترضین داخلی و خارجی، مذاکرات سازمان تجارت جهانی سال 1999 در سیاتل، TRIPS را حامی منافع اقتصادی شرکت‌هایی نظیر رایس تک عنوان کردند.
در کنفرانس سازمان تجارت جهانی در سیاتل، هند به TRIPS اعتراض کرد که امتیازات انحصاری زیادی از جمله برنج باسماتی را به شرکت‌های غربی بخشیده است. ائتلاف دیگری هم امتیاز انحصاری برنج باسماتی را در کنفرانس سیاتل محکوم کرد و از اعضای سازمان تجارت جهانی خواست تا بپذیرد که حقوق کشاورزان و جوامع، مقدم بر حقوق مالکیت معنوی می‌باشد.
قوانین برای همه‌ی اعضای سازمان تجارت جهانی الزام‌آور خواهد بود، هر چند به کشورهای در حال رشد، پنج سال برای دوره‌ی انتقال (و برای کشورهای فقیر یازده سال) زمان داده شده است تا قانون جدید را تصویب کنند. بنابراین هند، غایب بزرگ کنوانسیون پاریس، مجبور خواهد بود تا حمایت انحصاری اساسی فراهم کند.
اگر اداره‌ی ثبت آمریکا حمایت انحصاری برای ابداع گونه‌های برنج رایس تک با ادعاهای اصلی و تحت پیشنهاد اصلی با عنوان «دانه و گونه‌های برنج باسماتی» و سپس تحت حمایت TRIPS را تضمین کرده بود، کشاورزان برنج باسماتی هند در یک شرایط نامطمئن قرار می‌گرفتند، بدون این اطلاع که تولید برنج آنها به پرداخت حق امتیاز به رایس تک ملزم شده است.
حمایت انحصاری از نباتات در آمریکا در سال‌های اخیر آغاز شد. در سال 1970، اداره‌ی ثبت، صدور امتیازات انحصاری کامل برای نباتات اصلاح شده را آغاز کرد. در سال 1985 نخستین امتیاز انحصاری برای نباتات دارای ژن‌های پیوندی صادر شد. (نباتات از طریق انتقال ژن‌هایی از گونه‌ها یا دانه‌های مختلف اصلاح می‌شود.) مذاکرات تجارت بین‌المللی دور اروگوئه خیلی زود شروع شد. شرکت‌های خصوصی به حمایت از مالکیت معنوی‌ای تمرکز کردند که در داخل ساختارهای سازمانی در سال‌های میانی دهه‌ی 80 افزایش و تحقق می‌یافت. برای نمونه، در مارس 1986، سیزده شرکت آمریکایی، کمیته مالکیت معنوی تشکیل دادند:
… یک ائتلاف موقت از سیزده شرکت بزرگ: بریستول مایر، دی یو پونت، اف ام سی کورپوریشن، جنرال موتورز، هولت پکارد، آی‌بی‌ام، جانسون و جانسون، مِرک، مونسانتو، پی‌فیزر، راکول اینترنشنال و وارنر کامیونیکشن، خود را به عنوان «پایبند به یک توافق کامل درباره‌ی مالکیت معنوی» توصیف کرد.
دو تا از این سیزده شرکت: دی یو پونت و مونسانتو، بخشی از شرکت‌های آمریکایی شده‌اند که دنیا را به توسعه و اعطای امتیاز انحصاری برای نباتات دارای ژن‌های پیوندی سوق می‌دهند. برای مثال، مونسانتو یک امتیاز انحصاری در بین شرکت‌های دیگر در 23 جولای 2003 به دست آورد و آن را «شیوه‌ی کاهش آفت مضر برای غلات از طریق پروراندن دانه‌های غلات دارای ژن‌های پیوندی با آفت‌کش» نامید. سپس مونسانتو امتیاز انحصاری کتان بی تی (گونه‌ای از کتان مقاوم در برابر آفت) را به دست آورد.
توسعه‌دهندگان برنج آمریکا در خط مقدم رقابت در بازار بین‌المللی قرار دارند، زیرا مالکیت معنوی کنونی از شرکت‌های فراملیتی حمایت می‌کند، به گونه‌ای که شرکت‌های کوچک‌تر را از رقابت حذف کند. رقابت واقعی، توانایی برای باقی ماندن در بازار، به توانایی وضع قانون و عمل کردن در بازار متکی است. دیدگاه سنتی به اقتصاد این است که نقش دولت کوچک شود، اما توسعه‌دهندگان تکنولوژی‌های برنج آمریکا یاد گرفته‌اند، زمانی که بازار به حال خود رها می‌شود، رقبای خارجی نظر مصرف‌کنندگان آمریکایی را به خود جلب می‌کنند. نهادهای کنترل اقتصادی بین‌المللی، مقررات مالکیت معنوی را به بهانه‌ی محافظت از ماهیت اختراعی سرمایه‌داری، با TRIPS دوباره تجهیز کردند. TRIPS اعضای WTO را وادار می‌کند تا به تقاضاهای شرکت‌های چندملیتی در مورد مالکیت معنوی احترام بگذارند. سوسیالیست روستایی، «فیلیپ میشائل» می‌گوید:
«شرکت‌های جهانی از TRIPS اجازه می‌گیرند. برای مثال، برای امتیاز انحصاری مواد ژنتیکی مانند پلاسمای جوانه دانه، به طور بالقوه حقوق کشاورزان را برای کاشتن محصولات خود به دلیل نقض امتیاز انحصاری به خطر می‌اندازند. این یک شکل فوق‌العاده از سلب مالکیت از منابع توسعه یافته توسط کشاورزان، ساکنان جنگل و جوامع محلی در طول قرن‌ها آزمایش فرهنگی است».

کشاورزی مدنی
برای فهم تأثیر شرکت‌هایی نظیر رایس تک بر جامعه‌ی جهانی، باید به چگونگی اعطای امتیازات انحصاری برنج توسط WTO، هدف شرکت‌های خصوصی برای مسلط شدن بر بازار برنج و پیامدهای اجتماعی مضر چنین تسلطی توجه کنیم. گروه‌های مختلفی حول اصول مشخص، برای پایان دادن به چنین تسلطی با هدف مشترک دموکراتیک‌سازی تولید غذا تشکیل سازمان داده‌اند. بعضی از مفاد کلیدی در طرح آنها، عبارت است از: کشاورزی مدنی، غذای محلی، توسعه پایدار، کشاورزی مورد حمایت جامعه، فرهنگ سنتی و غذای پرروش یافته بدون استفاده از مواد صنعتی. «لائورا لنیدای» مردم‌شناس معتقد است که شرایط کشاورزی مدنی، فعالیت‌ها و اهداف شرکت‌کنندگان در تلاش‌های گسترده‌ی سازمان‌یافته و دموکراتیک، بهتر نمایان می‌شود.
سازمان‌های علاقه‌مند به توسعه کشاورزی مدنی در حال افزایش است. دامنه فعالیت‌های آن شامل پرورش سبزیجات در مناطق شهری، مساعدت باغبانی فنی، اجرای امدادرسانی اجتماعی، احداث مسیرهای اطلاعاتی برای کارهای باغبانی اجتماعی و تجزیه و تحلیل تولید غذای جهانی می‌باشد. نمی‌توانیم خود را فریب دهیم و از موانع کشاورزی مدنی چشم‌پوشی کنیم، بلکه باید به این حقیقت تاریخی اعتراف کنیم که بی‌عدالتی‌های یک مؤسسه کشت و صنعت مسلط بر تهیه‌ی غذای جهان، بیش از اندازه است

منبع

bashgah.net

درباره نویسنده

admin

247مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای © 2017 سبوس برنج باصر,سبوس برنج,فروش,خرید,فروش سبوس برنج,خرید سبوس برنج,. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی
بلاگ ریز قالب وبلاگ قالب بلاگفا قالب میهن بلاگ فایل گرافیکی